Za zamkniętymi drzwiami. Czego rodzice często nie widzą w cyfrowym świecie swoich dzieci?
Kończący się rok szkolny to dla wielu rodzin czas świadectw, szkolnych uroczystości i planowania wakacyjnego odpoczynku. To również dobry moment, by zatrzymać się na chwilę i zastanowić nad tym, jak naprawdę wygląda codzienność współczesnych dzieci i nastolatków.
Wielu rodziców czuje spokój, gdy ich dziecko przebywa w domu. Jest we własnym pokoju, siedzi przy biurku, trzyma w ręku telefon. Wydaje się bezpieczne. Tymczasem świat, do którego prowadzi ekran smartfona, bywa znacznie bardziej skomplikowany i niebezpieczny niż ten za oknem.
Jeszcze kilkanaście lat temu rodzice martwili się głównie o to, gdzie ich dziecko wychodzi i z kim spędza czas. Dziś wiele najważniejszych relacji, rozmów i doświadczeń młodych ludzi odbywa się w sieci. To tam rodzą się przyjaźnie, konflikty, pierwsze zauroczenia, ale także presja, hejt, manipulacja czy poczucie osamotnienia.
Największym problemem jest często przekonanie, że skoro nic złego nie widać, to nic złego się nie dzieje. Tymczasem wiele sygnałów ostrzegawczych nie pojawia się przy rodzinnym stole. Ukrywają się w prywatnych wiadomościach, grupach internetowych, nagraniach głosowych i rozmowach, których dorośli nigdy nie słyszą.
Coraz częściej młodzi ludzie wysyłają zdjęcia lub wiadomości, które w danej chwili wydają im się niewinne. Robią to z zaufania, sympatii albo pod wpływem emocji. Problem pojawia się wtedy, gdy takie materiały zaczynają żyć własnym życiem. Raz wysłane zdjęcie czy nagranie może zostać zapisane, skopiowane i wykorzystane w sposób, którego dziecko nie przewidziało.
Niepokojące jest również to, jak szybko zmienia się granica tego, co młodzi ludzie uznają za normalne. Treści, które jeszcze niedawno budziły szok, dziś są dostępne niemal na wyciągnięcie ręki. W efekcie wielu nastolatków dorasta w świecie, w którym presja wyglądu, seksualizacja i potrzeba zdobywania akceptacji stają się codziennością.
W szkołach coraz częściej słychać także o obojętności wobec problemów innych. Kiedyś świadkiem przemocy była garstka osób. Dziś bywa, że wokół stoi kilkanaście osób z telefonami w rękach. Nagranie trafia do Internetu szybciej, niż ktoś zdecyduje się pomóc.
Nie można też ignorować problemu eksperymentowania z różnego rodzaju substancjami. Wielu dorosłych nadal uważa, że takie sytuacje dotyczą wyłącznie dużych miast albo „trudnej młodzieży”. Rzeczywistość pokazuje jednak, że ciekawość, chęć zaimponowania grupie czy zwykła lekkomyślność nie znają granic miejscowości ani statusu społecznego.
Nowym wyzwaniem stają się również relacje budowane w świecie cyfrowym. Dziecko, które nie znajduje zrozumienia w domu czy wśród rówieśników, bardzo szybko może znaleźć je w Internecie. Problem polega na tym, że po drugiej stronie ekranu nie zawsze znajduje się osoba o dobrych intencjach. Czasem celem jest zdobycie zaufania, wpływu lub informacji, które później mogą zostać wykorzystane przeciwko młodemu człowiekowi.
Dlatego tak ważna jest obecność rodziców. Nie chodzi o śledzenie każdego kroku czy przeglądanie telefonu przy każdej okazji. Chodzi o zainteresowanie, rozmowę i budowanie relacji, w której dziecko wie, że może przyjść z problemem, zanim ten stanie się tragedią.
Dzisiejsze dzieci dorastają w świecie, którego wielu dorosłych nigdy nie poznało. To świat szybszy, bardziej intensywny i pełen pułapek ukrytych za kolorowymi ikonami aplikacji. Dlatego rodzicielska czujność nie powinna kończyć się na pytaniu: „Jak było w szkole?” Czasem ważniejsze jest pytanie: „Co dziś wydarzyło się w twoim świecie?”.
Bo największym błędem nie jest niewiedza. Największym błędem jest przekonanie, że problem na pewno nie dotyczy naszego dziecka. A przecież dzieci nie potrzebują rodziców, którzy wiedzą wszystko. Potrzebują rodziców, którzy są na tyle blisko, by zauważyć, kiedy dzieje się coś, o czym trudno im powiedzieć. I być może właśnie od tej zwykłej obecności zaczyna się dziś najskuteczniejsza forma ochrony młodego człowieka.
To bardzo ważne, aby dziecko lub nastolatek w kryzysie psychicznym nie pozostawał bez wsparcia. Wczesna pomoc specjalistów może pomóc w poradzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi, problemami w szkole, kryzysami rodzinnymi, stanami lękowymi, depresją czy myślami samobójczymi. Poniżej znajdują się kontakty do instytucji działających na terenie powiatu pruszkowskiego i gminy Nadarzyn, które oferują pomoc psychologiczną, pedagogiczną, terapeutyczną oraz interwencyjną dla dzieci, młodzieży i ich rodzin.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Nadarzynie (GOPS Nadarzyn)
ul. Mszczonowska 24, 05-830 Nadarzyn; telefon / fax: 22 739 73 20
E-mail: gops@nadarzyn.pl
- Sekcja Wsparcia Rodziny tel. 22 739 73 11 (Placówka Wsparcia Dziennego „Ognisko Tęcza”) , ul. Kościelna 2, 05-830 Nadarzyn
- Sekcja Pomocy Środowiskowej tel. 22739 73 20
- Zespół Interdyscyplinarny (przeciwdziałanie przemocy domowej)
- Pełnomocnik Wójta ds. uzależnień tel.22 739-73 20
Centrum Medyczne Nadarzyn (Samodzielny Publiczny Gminny ZOZ)
ul. Graniczna 4A, 05-830 Nadarzyn
Telefon rejestracji: 22 739 48 40
E-mail: rejestracja@cmnadarzyn.pl
Poradnie Zdrowia Psychicznego zlokalizowane w: PZP Pruszków ul. Drzymały 19/21 III piętro, tel. 22 758 77 75.
Dział dzieci / młodzieży: Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży, tel.: 22 17 77 831
Jeśli jesteś w kryzysie psychicznym i potrzebujesz specjalistycznej porady, wsparcia lub innej formy pomocy, zacznij od skorzystania z jednej z poniższych infolinii pomocowych.
- 800 12 12 12 - Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Bezpłatnie. Całą dobę. 7 dni w tygodniu
- 116 111 - Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży Bezpłatnie. Całą dobę. 7 dni w tygodniu
- 116 123 - Poradnia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym (Kryzysowy Telefon Zaufania). Bezpłatnie. Całą dobę. 7 dni w tygodniu
- 112 - W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Bezpłatnie. Całą dobę. 7 dni w tygodniu
Agnieszka Knapińska
asystent rodziny - GOPS w Nadarzynie.
